Het Woonwagenkampwilhelmus aka Koningslied

Het lang gevreesde Koningslied was er dan eindelijk, afgelopen vrijdag. En het was meteen prijsschieten, want de ge-crowdsource-te creatie overtrof alle verwachtingen. De criticasters hadden overigens al wekenlang kunnen warmlopen, want de vooruitzichten waren somber. Nu konden ze zich dan uitleven in de media en kreeg dat arme Koningslied het zwaar te verduren – zo zwaar dat het zelfs volgens sommige critici niet meer leuk was. Van de weeromstuit kwamen de sympathisanten van het Woonwagenkampwilhelmus in geweer. Zo erg is het toch niet? – brachten ze bedremmeld in.

Zoals te verwachten was, bedient het kamp van de verdedigers zich van een bekende retorische formule. Er is, zo wordt door deze en gene toegegeven, natuurlijk wel één en ander af te dingen op het lied qua muzikaal en literair niveau. Maar gedragen de critici zich ook niet een beetje als snobs en betweters? Het lied vertegenwoordigt toch maar mooi een BLG (Breed Levend Gevoel). Het verwoordt – soit, op taalkundig ondermaatse wijze – gezamenlijke waarden en idealen. Het lied is toch maar mooi in staat de Nederlanders te enthousiasmeren en – ja hoor, daar is het B-woord weer – te ‘binden’. Kortom: het gaat toch om de ‘inhoud’ en de bevlogenheid die schuil gaat achter de al dan niet gebrekkige ‘vormen’? Aldus menige beschermer van de jongste toevoeging aan ons erfgoed.

Nu is deze manier van denken mij enigszins vertrouwd. Het platonische, hiërarchische dualisme van inhoud en vorm wordt in de theologische subcultuur als schering en inslag te berde gebracht. Omwille van de ‘inhoud’ is men daar bereid heel ver te gaan met concessies op het gebied van de ‘vorm’. Zolang de boodschap maar overkomt en zolang mensen maar worden geraakt en bewogen is op esthetisch gebied veel, ja alles geoorloofd.

Ik kan niet echt vrede, laat staan vriendschap sluiten met deze wijze van denken. Afgezien van het volgens mij onhoudbare onderscheid tussen ‘inhoud’ en ‘vorm’ – alsof vormschoonheid geen inhoudelijke waarde is en alsof we inhouden kunnen lospellen uit vormen, om maar wat te noemen – vind ik dat het Ware, Goede en Schone congruent met elkaar moeten zijn. Ik zal niet ontkennen dat verheven gedachten en edele daden geregeld weliswaar klassiek, maar niettemin onhandig worden uitgedrukt. En omgekeerd geef ik toe dat er sublieme kunstwerken zijn vervaardigd door artiesten met een verwerpelijke levenswandel en onnozele denkbeelden. Niettemin vind ik dat we ernaar moeten streven dat het goede en het ware (de ‘inhoud’, zo u wil) gepaard gaan met het schone (de ‘vorm’).

Ik ben bereid om met u te discussiëren over de eigen merites van de popcultuur. En het literaire en muzikale genre, dat men heeft gekozen voor het Koningslied, heeft zijn eigen bestaansrecht. Over smaak kun je zakelijk van mening verschillen en debatteren. Maar laten we dan ook discussiëren aan de hand van serieuze argumenten – en vooral ook op een toon waaruit engagement blijkt en die ervan getuigt dat ons ergens iets aan gelegen is. Het verontrustende is echter, dat de pleitbezorgers van het klatergouden koningsdeuntje hun schouders ophalen en onverschillig reageren op de kritiek. Als aperte taalfouten, plagiaat en platvloersheid aan de kaak worden gesteld, stellen zij er een ‘moet-kunnen’-tolerantie en een ‘doe-niet-zo-moeilijk’-retoriek tegenover

Eigenlijk kan kwaliteit hun dus niet zo veel schelen. Dat vind ik erger dan het bedroevende niveau van het K-lied zelf. Dit soort onverschilligheid is beneden onze waardigheid. We doen daarmee onszelf tekort.

***

Postscriptum

In de late avond van zaterdag 20 april werd bekend dat de maker van het ‘Koningslied’ zijn creatie terugtrok, omdat hij de druk van de kritiek niet aankon. Voor zover er sprake was van pesterij via de (social) media vind ik dat natuurlijk kwalijk. Daarvan distantieer ik mij. De goede verstaanders zullen zien dat de pointe van het bovenstaande niet in een rechtstreekse en onzakelijke kritiek op Ewbank ligt. EC.

One thought on “Het Woonwagenkampwilhelmus aka Koningslied

  1. Pingback: Een sterfelijke god – Over het koningslied en ook nog even over Tollens | Jan Dirk Snel

Geef een reactie